Historia Marczyc

Dzieje najdawniejsze
Wieś Marczyce należy do najstarszych osad w okolicy. Pierwsza znana wzmianka o "Dorf Martini vila" pochodzi z księgi czynszowej biskupstwa wrocławskiego z 1305 roku. Później nazywała się Merzdorf (1491r.) oraz Merzdorff (1677 r.). Wieś rozwinęła się jako podgórska osada rolnicza. Miejscowa ludność  wykorzystywała do uprawy i hodowli wypłaszczenie terenu między Karkonoszami i Wzgórzami Łomnickimi. Byłoby tak zapewne do dzisiaj, gdyby nie niezwykłe sąsiedztwo Marczyc...

Związki z Cieplicami
Na historię Marczyc duży wpływ miał znajdujący się w pobliskich Cieplicach ośrodek władzy najpotężniejszego w okolicy rodu Schaffgotschów.
W roku 1726 Marczyce były więc wsią czynszową tego rodu, a w 1786 r. Marzdorf miał już swoją szkołę i młyn wodny.

Rodzina Schaffgotschów - obraz znajduje się w Muzeum Narodowym we Wrocławiu.

Dzięki bliskości uzdrowiska w Cieplicach Marczyce już od XVIII w. zaczęły spełniać funkcję osady letniskowej obsługującej ruch turystyczny. Wśród kuracjuszy modne stawały się spacery do pobliskiego zamku Chojnik (wtedy Kynast), na pobliskie wzgórza z romantycznymi widokami na Karkonosze, w rejon Staniszowa i właśnie Marczyc. Wtedy nikt jeszcze nie spodziewał się, że podcieplickie spacery przerodzą się w masowy ruch turystyczny w postaci jaką znamy dzisiaj.

Widok Marczyc (Märzdorf), w tle zamek Chojnik (Kynast), olej pędzla Balduina Wolffa (1819-1907) wykonany w 1845 roku. 

W 1816 roku Marczyce odwiedziła księżna Izabela Czartoryska. Swój pobyt w Merzdorf opisała w dzienniku podróży, który opublikowano pod tytułem "Dyliżansem przez Śląsk. Dziennik podróży do Cieplic w roku 1816".

Manufaktury w XIX wieku
W XIX wieku w Marczycach działał znany ośrodek tkactwa chałupniczego. W przemysłowym wieku, w niewielkiej miejscowości działało 12 warsztatów tkackich i młyn wodny. Powstała szkoła ewangelicka. O wyrobach tkackich z Marczyc wspominała też Izabela Czartoryska w swoim pamiętniku.
Złote lata Marczc przypadły jednak na początek XX wieku. Ludność osady rozrosła się do 360 osób. Wieś miała swoją karczmę i 3 gospody z miejscami noclegowymi.

Marczyce w okresie międzywojennym (1930-45).

Lata powojenne
Po II Wojnie Światowej w Marczycach, tak jak w całej polskiej części Sudetów nastąpiła wymina ludności z niemieckiej na polską. Miejscowość krótko, w 1946 roku, nazywała się Marcinowice. Po II wojnie światowej polscy, już mniej liczni niż przed wojną, mieszkańcy Marczyc zajęli się rolnictwem.
W 1986 roku kilkaset metrów na południowy wschód od wsi wybodowano wielką zaporę trzymającą w ryzach zbiornik wody pitnej dla Jeleniej Góry. Tym samy zniknęły też pola uprawne między Marczycami  a Sosnówką. Od tego czasu bardziej niż sama miejscowość popularna stała się dominująca nad nią ziemna zapora.

Zdjęcie Sosnówki, Marczyc i Cieplic ze szczytów Głaśnica lub Grabowiec nad Sownówką. 1944 r., wyd. Rübezahl-Verlag Paul Höckendorf, Krummhübel.

Pocztówka reklamująca główne atrakcje Marczyc wydana najprawdopodobniej przez znajdującą się na jednym ze zdjęć gospodę "Zamek Henryka". Okres międzywojenny.